هراتــــــــ و نابه‌سامانی‌های تازه

احمد عمران/

ناکارآمدی حکومت آقای کرزی، چیزی نیست که از نظرها پوشیده باشد. حکومتی که بر اساسِ مصلحت‌ها شکل گرفته، بدون شک حکومتی ناکارآمد و ضعیف است. در چنین حکومتی، افرادْ نقش محوری بازی می‌کنند و همواره تلاش می‌ورزند که همه‌کارۀ امورْ خودشان باشند. از افراد بلندپایه گرفته تا افرادی که در موقعیت‌های پایینی وظیفه دارند، خود را رؤسای جمهورِ کوچک فرض می‌کنند. قانون و شایسته‌سالاری در چنین حکومتی نه تنها لحاظ نمی‌شود، بلکه به اشکال مختلفْ خلافِ آن صورت می‌گیرد. فرد در چنین حکومتی در هر موقعیتی که قرار بگیرد، در سوءظنِ مزمن و بی‌اعتمادیِ مستمر نسبت به دیگران به‌سر می‌برد؛ همان‌گونه که شخص رییس‌جمهوری از چنین مشکلی رنج می‌برد. در چنین حکومتی، قاعدۀ کلی بر بی‌قاعده‌گی گذاشته شده است. از آن‌جایی که در چنین حکومت‌ها برنامۀ مدونِ اداری وجود ندارد، برنامه بر محورِ افراد شکل می‌گیرد و به پیش برده می‌شود. وقتی کسی در موقعیتی قرار می‌گیرد، تلاش می‌کند که در نخستین گام، دست به جابه‌جایی افراد بزند ـ آن‌هم به دلیلِ همان سوءظنی که در چنین نظام‌هایی همواره نسبت به افراد دیگر وجود دارد ـ و بعد با برنامه‌های ویژۀ خود، امور را آن‌گونه که صلاح می‌داند، به پیش ببرد.

اخیراً پس از استعفای داکتر داوودشاه صبا والی سابق هرات و تقررِ سید فضل‌الله وحیدی والی جدید در این ولایت، این مشکلات به گونه‌های متفاوت خود را نشان داده‌اند. گزارش‌ها از این ولایتِ غربی خبر از آن دارند که والی جدید تلاش‌هایی را آغاز کرده است که با برنامه‌های والی پیشین، منافات دارد.
والی جدید از آغاز تقررش، به برکناری افرادی پرداخته که از طریق اصلاحات اداری، به موقعیت‌هایی در ساختار اداریِ این ولایت رسـیده بودند. برکناری رییس دفتر و سخنگوی ولایت که هر دو از طریق رقابت و اصلاحات اداری به این سمت‌ها گماشته شده بودند، از نخستین برنامه‌هایی‌ست که از سوی والی جدید انجام شده است. به گفتۀ برخی آگاهان در هرات، والی جدید، کار نگارستانِ بهزاد را به این دلیل که والی پیشین آغاز کرده بود، متوقف کرده است. به گفتۀ این آگاهان، کار ساختِ نگارستان هرات به کمک مالی برخی نهادهای دولتی و تجار هرات، از یک‌سال‌ونیمِ گذشته آغاز شده بود و قرار بود که این ساختمان به موزیم فرهنگیِ این خطه تبدیل شود.
در همین حال گفته می‌شود که والی جدید، نظام رفعِ ارباب رجوع را که از مهم‌ترین برنامه‌های یک نظام مدرنِ اداری خوانده می‌شود و به وسیلۀ والی پیشینِ هرات به‌راه انداخته شده بود، کنار گذاشته و سبب ازدحام اربابِ رجوع در دفتر خودش شده است. بر اساس نظام رفع ارباب رجوع، مراجعه‌کننده‌گان بدون آن‌که به مقام‌های ارشد مراجعه کنند، به شکل نظام‌مند کارهای خود را در همان اداره‌های مربوط، پی‌گیری و اجرا می‌کنند. هم‌چنین والی جدید هرات، برنامه‌های توسعه‌یی را که در زمان والیِ پیشین آغاز شده بود، متوقف کرده و آن‌ها را ناکارآمد خوانده است. در حالی که به گفتۀ بسیاری از شهروندان هرات، این برنامه‌ها بدون آن‌که با شخص والی پیشین رابطه داشته باشد، برنامه‌هایی در راستای توسعۀ اقتصادی، فرهنگی و اجتماعیِ هرات بودند.
از دیگر شکایاتی که از هرات به گوش می‌رسد، نوع برخورد والی جدید با کارنامۀ والی پیشین است. به گفتۀ شاهدان عینی، والی جدید هرات در گردهمایی‌ها و جلسات خود، کارنامۀ والی پیشین را مورد انتقاد قرار داده و به او اتهام‌های واهی را نسبت می‌دهد.
این مسایل سبب شده‌اند که در میان شهروندان هرات، از حالا نوعی نگرانی نسبت به این اقدام‌ها بروز کند. به ویژه این‌که گفته می‌شود والی جدید با برکنار کردن و خانه‌نشین کردنِ برخی مقام‌های محلی، در حال جابه‌جایی افراد نزدیک به خود در این ولایت است.
به هر حال، هرات از گذشته‌ها مشکلاتِ فراوانی به‌ویژه با والیان خارج از این شهر داشته است. این مشکلات در حال حاضر و با آمدن والی جدید، خود را نشان می‌دهند. مشکل افزایش ناامنی و گسترش شبکه‌های آدم‌ربایی، از جمله مسایلی است که شهروندان هرات را نسبت به آینده مشوش می‌سازد. در هفته‌های اخیر، بحث نفوذ گروه‌های مسلحِ مخالف نیز در ولسوالی‌های هرات به گوش می‌رسد و حتا به گفتۀ برخی ناظران، این گروه‌ها تا اطرافِ شهر نزدیک شده‌اند.
والی جدید هرات، با چالش‌های زیادی روبه‌‎رو است، ولی او خود نیز در ایجاد چالش برای خود، دست کمی از دیگران ندارد.

اشتراک گذاري با دوستان :

Comments are closed.