جامعه شناسی خانـواد ه و مسایل اجتماعی

دکتر محمد تقی شیخی/ سه شنبه 16 عقرب 1396/

mandegar-3مجموعه‌یی عظیم به‌نام خانواده همیشه در حال تغییرات اجتماعی است، همچنان پاسخ‌گویی تغییراتی است که در درون و برون جامعه اتفاق می‌افتاد و این جریان بطور اجتناب ناپذیری صورت می‌گیرد. وقوع انقلاب صنعتی نقش به‌سزایی بر خانواده به‌جای گذاشت و آن گرفتن موقعیت و تولید اقتصادی از خانواده بوده است. اینکه تغییر درون خانواده یک مسأله اجتماعی است یا نوعی تطبیق‌پذیری است، خود موضوعی است که به ارزش‌ها و دیدگاه‌های افراد مربوط می‌شود. همانطور که می‌دانیم شاخص‌های موجود در خانواده در حال روبه‌رو شدن و تجربه مسایل اجتماعی گوناگونی مشتمل بر افزایش طلاق، افزایش فرزندانی که از خانواده جدا می‌شوند، کودکان و دختران خیابانی، افزایش نامشروعیت، در بعضی از جوامع، افزایش تعداد خانواده‌های تک فرزندی و خشونت‌ها و مشکلات ناشی از مسایل مربوط به زناشویی در درون خانواده است. خشونت رو به افزایش درون خانواده به عنوان یک مسأله اجتماعی و به عنوان یک وراثت اجتماعی حتا بر زنده‌گی زوج‌های جوان که از خانواده خود جدا می‌شوند و زنده‌گی جدیدی را آغاز می‌کنند نیز تأثیر زیادی دارد.
خانواده به‌عنوان کوچکترین واحد اجتماعی نقش عمده‌یی در پیداش جامعه و عمل‌کردهای اقتصادی،‌ اجتماعی و فرهنگی آن دارد. براساس بنیاد خانواده است که جامعه و جوامع بزرگتر بشری آغاز می‌شوند. خانواده تا پیش از انقلاب صنعتی و نظم جدید زنده‌گی، قرن‌ها به صورت کم و بیش ایستایی دوام داشت. پس از وقوع انقلاب صنعتی و پیدایش الگوهای جدید، روابط خانواده تحت تأثیر مسایل مختلف قرار گرفت و به همین شکل از آن زمان به بعد، خانواده در کشورهای مختلف دنیا از نظر کمی و کیفی شکل متفاوتی به خود گرفتند.
شایان ذکر است که خانواده به عنوان محور اصلی جامعه و به‌عنوان برطرف کنندۀ نیازهای مختلف انسان است و از این رو، حرکت هر نوع اتفاقی که در جامعه رُخ دهد و یا حرکتی صورت گیرد در گروه حرکت و یا کوشش خانواده است. بطور کُلی خانواده برطرف کنندۀ نیازهای افراد و اعضای خد می‌باشد که نهایت این افراد و اعضا باید با ایفای نقش خود در جامعه توسعه اقتصادی، اجتماعی و تربیتی را دنبال و اجرا کنند؛ خانواده به عنوان یک نهاد اجتماعی مهمترین وظیفه را در قبال خانواده خود دارد. یکی از مهمترین وظایف خانواده تربیت اعضا و توجه به تحصیل و رفتار اعضا خانواده است.
همچنان فرهنگ‌پذیری و اجتماعی کردن اعضا از خانواده شروع می‌شود و خانواده در عرصه نقش بسیار مهمی دارد از بهر همین است که در چند دهه اخیر دولت‌ها و جوامع مختلف به خانواده اهمیت بیشتری داده و بر روی آنان سرمایه‌گذاری می‌کنند.
ویژه‌گی‌های ضروری خانواده‌: می‌توان گفت این ویژه‌گی‌ها موجب دوام و بقای خانواده نیز می‌شود.
-۱ روابط دایم و همیشه‌گی بین زوجین ۲- ارتباطات زناشویی به صورت دایم ۳- بقای ‌اعضا ۴- سکونت و یا زنده‌گی مشترک
می‌توان گفت به دنبال تأسیس خانواده، افراد تشکیل دهندۀ خانواده به‌طور مشترک با یکدیگر سکونت و زنده‌گی می‌کنند و همه اعضا خانواده در کنار هم با مسایل و مشکلات به‌طور جدی مبارزه می‌کنند.
قابل ذکر است که جمعیت‌شناسی به عنوان یکی از جدیدترین شاخه‌های علوم اجتماعی ارتباط بسیار نزدیکی با خانواده دارد،‌ یعنی کیفیت و کارایی بهتر خانواده در گرو شمار افراد و اعضای آن است. امروز جامعه‌شناسان و علمای علوم اجتماعی تاکید و توصیه زیادی بر محدود کردن بعد خانواده دارند. یعنی اینکه اعضای خانواده در حد امکانات اقتصادی و اجتماعی جامعه باید تنظیم شود.
همچنان می‌توان گفت که جامعه‌شناسی خانواده تأکید و توصیه فراوان بر ارتباط بین مشاوره و خانواده دارد. یعنی از طریق برقراری پُل ارتباط بین جریان مشاوره و خانواده از بسیاری از آسیب‌ها می‌توان پیش‌گیری کرد. مشاوره به‌عنوان فنی جدید تا حدودی زیادی به سلامت خانواده کمک می‌کند؛ همچنان نهاد آموزش و پرورش ارتباط نزدیکی با خانواده دارد. یکی از نیازهای اساسی خانواده که پیشرفت و سلامت جامعه نیز مبتنی بر آن است، همان نهاد آموزش و پرورش است. این دو نهاد یعنی خانواده و آموزش و پرورش ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند. خانوادۀ سالم‌تر نقش مؤثرتری در وظایف تربیتی، تکمیل و تکوین فرزندان، تقویت و مستعد کردن پتانسیل‌های آنان دارد. همینطور خانواده با سواد و تحصیل کرده بهتر می‌تواند در انتقال زمینه‌های تربیتی به فرزندان و سرمایه‌گذاری بر روی آنان نقش داشته باشد.

اشتراک گذاري با دوستان :

Comments are closed.