نخستین گویندۀ زن خاموش شد

گزارشگر:18 عقرب 1392 - ۱۷ عقرب ۱۳۹۲

mandegarخانم لطیفه کبیر سراج اولین بانوی که صدایش از امواج رادیو افغانستان بلند شد در ایالات متحده امریکا از جهان چشم پوشید.
خانم کبیر سراج تنها اولین زن نطاق نبود که با چادری به رادیو رفته و اخبار را به خوانش گرفت، بلکه یکی از فعالان نهضت زنان در افغانستان نیز بود.
لطیفه کبیر سراج دختر سردار عنایت الله خان فرزند ارشد امیر حبیب الله خان و بردار بزرگ امان الله خان بود.
در روزگار کودکی وقتی که نظام امان الله خان توسط امیر حبیب الله کلکانی سقوط کرد، سردار عنایت الله خان برای سه روز زمام حکومت افغانستان را بهدست گرفت، اما چند روزی نگذشت که سردار عنایت الله خان با تمام خانواده‌اش به شمول لطیفه کبیر سراج به هند رفته، از آنجا به عراق و از عراق به دعوت شهنشاه ایران به تهران رفته و در آنجا مسکن گزین شدند.
خانم لطیفه سراج دوره ابتدایی مکتب را در ایران به پایه اکمال رسانده و به ادبیات زبان فارسی_دری سخت علاقه‌مند بود.
در دورۀ صدارت شاه محمود خان و زمام‌داری ظاهر شاه خانوادۀ عنایت الله خان که خودش در ایران دار فانی را پدرود گفته بود، به افغانستان دعوت شده و زندهگی را دوباره در افغانستان آغاز کردند.
لطیفه کبیر سراج در آغاز به حیث آموزگار ادبیات دری، تاریخ و جغرافیه در لیسه ملالی تدریس می‌کرد و هم‌زمان با آن آموزگار زبان دری در شفاخانه مستورات(میوند امروزی) بود که به نرس‌ها سواد آموزی، می‌آموخت .
او تنها معلم و آموزگار نبود بلکه یکی از اولین کسانی بود که برای تقویه نهضت زنان دست و پا می‌زد و در تقویه ارزش‌های دموکراسی گام بر می‌داشت.
او و خواهر اش زینب علاوه بر کار های فراموش ناشدنی برای نهضت زنان، در رشد تیاتر افغانستان نیز تلاش کردند و زینب ننداری را یک‌جا تقویت کردند.
برعلاوه کارهای عقب صحنه در نوشتن درام نیزهمکاری نمود چنانچه درام معروف (افسانه) که در تیاتر زینب ننداری نمایش داده ‏شد از ساخته‌های وی بود .
خانم کبیر سراج در یک زمانی به گوینده‌گی در رادیو افغانستان آغاز کرد که اکثریت زنان کشور از سواد ابتدایی هم بهره‌مند نبودند.
وقتی که مرحوم عباالغفور برشنا آمر عمومی نشرات رادیو افغانستان بود، در ابتدا برنامه‌های رادیویی را با صدای خانم لطیفه سراج در خانه ثبت می‌کرد و بعد از طریق امواج رادیو به نشر می‌رساند.
بعد از مدتی او مستقیماً به رادیو رفته و صدای خود را بلند کرد.
اولین جایزه گوینده‌گی را از طرف (عبدالرووف بینوا) بهدست آورد و چندین تقدیرنامه از طرف وزارت اطلاعات و کلتور وقت حاصل کرد.
‏در سال ۱۳۵۸ هجری شمسی، زمانی‌که قوای شوروی سابق افغانستان را اشغال کرد، خانم سراج به پاکستان رفت و از آنجا به امریکا پناهنده شد. وی در خارج از کشور نیز فعالیت‌های چشمگیر فرهنگی انجام داده است.
در سال ۱۹۸۰ میلادی زمانیکه به امریکا اقامت گزید از طرف دولت امریکا به حیث گویندۀ دری در رادیو صدای امریکا مقرر شد و برای مدت ده سال وظیفه ژورنالیستی را پیش برد.
لطیفه کبیر سراج برای یک نسل از بانوان گوینده رهنما و ره‌گشا بود.
‏خانم لطیفه کبیر سراج در سال ۱۳۳۸ هجری شمسی مطابق به سال ۱۹۵۹میلادی با کبیر سراج ازدواج نمود و حاصل ‏ازدواج ایشان پنج پسر و دو دختر می باشد.
خانم لطیفه کبیر سراج روز چهارشنبه ۱۵ عقرب به سن ۹۰ سالگی در دیار غربت در ایالات متحده داعی اجل را لبیک گفت.

اشتراک گذاري با دوستان :

Comments are closed.