«عیاری از خراسان» چاپ شد

هارون مجیدی/ شنبه 3 دلو 1394/

mandegar=3کتاب عیاری از خراسان روایت‌گر یک نسل عیاری مردمان افغانستان که دو دهه پیش در مطبعۀ دولتی چاپ و بعد از آن به صورت غیر قانونی و با کیفیت بسیار پایان در پاکستان چاپ شده بود، این‌بار با کیفیت مرغوب و به صورت رسمی توسط نشر زریاب در کابل باز چاپ شده‌است.
کتاب عیاری از خراسان نوشتۀ مرحوم استاد خلیل‌الله خلیلی نام‌دارترین شاعر و نویسندۀ زبان فارسی است که در پیوند به شخصیت و نُه ماه حکومت‌داری امیر حبیب‌الله کلکانی است.
طراح جلد عیاری از خراسان را آرش شرر ریخته است و اندرابی آن را برگ‌آرایی کرده و رسامی روی جلد آن را نذیر احمد عظیمی به‌دوش داشته‌است.
این کتاب در ۱۴۴برگ با قطع رقعی و شمارۀ نشر مسلسل ۴۳ در زمستان ۱۳۹۴ خورشیدی، و در هزار نسخه به بازار کتاب آمده است.
استاد واصف باختری در نخستین برگ‌های این کتاب در مقدمۀ با عنوان «درنگی در کنار شط تاریخ» سخنور و پژوهش‌گر بزرگ روزگار ما روان‌شاد استاد خلیل‌الله خلیلی که در روزگار فرمان‌روایی حبیب الله کلکانی از عمال دیوانی او (مستوفی بلخ) و طرف اعتماد و احترام او بوده‌است، در بارۀ پدر، دودمان، خوردسالی، جوانی و چگونه‌گی بر سریر قدرت تکیه‌زدنِ این چهرۀ شگرف تاریخی، این تالی رویگر زادۀ سیستان یعقوب، آگاهی‌هایی در دسترس خوانندۀ ژرف‌نگر و واقع‌گرا می‌گذارد، با نثری دل‌نشین و سیال.
استاد واصف باختری در ادامۀ این یادداشتش می‌افزاید: سیال از این دیدگاه که نثر دل‌نشین طیلستان حریرین داستان تاریخی به دوش می‌افگند، گاهی صرفاً به نبشتۀ یک تاریخ‌نویس حرفه‌یی همگون می‌شود و گاهی به شیوۀ بیان نقادان و روایت‌گران، نزدیکی به هم می‌رساند و به یک سخن، به هر سطح این منشور بلورین که بنگریم، خوانندۀ دادگزین را به ستایش قلم جولان‌گر خلیلی بر می‌انگیزد.
او با اشاره به سخنانی که در پیوند به زنده‌گی و کارنامۀ حبیب‌الله کلکانی طی سال‌های گذشته گفته شده و او را گاهی رهبر جنبش دهقانی، راهزن، خادم دین رسول الله، گماشتۀ استعمار، پیشاهنگ پیکار با سیطرۀ دیرین یک دودمان سلطنتی، رزمندۀ دلیر و جگرآور، نامجوی گربز و مکار، ابزار دست چند روحانی و زمین دار بزرگ گفته‌اند، می‌نویسد: ولی سوگ‌مندانه تاکنون کم‌تر مورخی همت گماشته است که سیمای این مرد شگفتی برانگیز را همان‌گونه که بوده‌است، ترسیم کند و به تحلیل و تعلیل رویدادهای جامعه‌یی که خیزش حبیب‌الله کلکانی را در بطن خویش پرورد، بپردازد.
به باور استاد باختری: عامل دیگری که در ابهام‌آمیز ماندن سیمای حبیب‌الله کلکانی یاری می‌رساند، این است که ما، فرزندان این مرز و بوم، مطلق‌گراترین مردم این سیاره هستیم. ما اصلاً به بغرنج بودن شخصیت آدم‌ها و به ویژه رهبران و فرمان روایان و چند جانبه بودن حادثه‌ها، باور نداریم.
غلام‌سخی غیرت که کتاب عیاری از خراسان که برای نخستین‌بار بر اثر تلاش او به سال ۱۳۷۰خورشیدی، به چاپ رسیده در یادداشتی بر این کتاب می‌نویسد: از استاد خلیلی باید سپاس‌گزار بود که با نگارش «عیاری از خراسان» اندیشۀ پرداختن به تاریخ واقعی وطن ما را بیدار کرد. شاید گزاف نباشد اگر بگوییم که مبحثی که پیرامون این اثر به وجود خواهد آمد، خود در غنابخشی ادبیات و تاریخ معاصر ما یاری خواهد رساند.
به نوشتۀ آقای غیرت: «عیاری از خراسان» شیپور آزادی و رهایی اندیشه و احساس و عاطفه و اندرز و اخلاق است که استاد خلیلی همچون بنایی شکوه‌مند برای ما و نسل‌های آینده به یادگذاشته است.
کاسه برج، قصر دختر شاه، عقاب، خیمه گاه گندمک، دختر میر بامیان، پیمان برادری، شهرزاد قصه گو، احساس آرامی، بانوی بزرگوار، در کار گلاب و گل، سبد انگور، بابا، لالا، دو سردار ملت، عقده‌ها، سرگین، جگر، انتحار، دوری از خانواده و داستان بخارا، انگور فروش، شگوفۀ بادام، عشق، جنون یا هر دو، سیاست خارجی، سپاهی بیسواد، زندان، دل مادر، لحظۀ تصمیم، سحرگاه فیصله کن، سلطان درویش صفت، دربار، در پی چندین قربانی، شادمانی عشق، پایان کار، شب‌های آخرین، پیمان و دامان قصاب بخش‌ها و عنوان‌های عیاری از خراسان‌اند.

اشتراک گذاري با دوستان :

Comments are closed.