ملا ننگیـالی چـرا و چگـونه کشتـه شـد؟

روح‌الله بهزاد/

ناوقت روز چهارشنبۀ هفتۀ گذشته، ملا ننگیالی یکی از فرماندهان کلیدی گروه طالبان در ولسوالی شیندند ولایت هرات در یک حملۀ هوایی کشته شد. در این حمله، افزون بر ملا ننگیالی، ۱۵ تن از همراهان او و ده‌ها غیرنظامی نیز کشته و یا زخمی شده اند. بربنیاد گزارش‌ها، ملا ننگیالی فرمانده شاخۀ انشعابی طالبان زیر رهبری ملا رسول بوده است.
mandegarگفته می‌شود که این فرمانده و در مجموع تمام شاخۀ انشعابی طالبانِ زیر رهبری ملا رسول، در برابر ملا هیبت‌الله شاخۀ اصلی گروه طالبان می‌جنگند. همچنان گزارش‌ها می‌رسانند که بسیاری از ولسوالی‌های ولایت هرات زیر نفوذ این شاخۀ انشعابی طالبان است و تحرکات طالبان در غربِ افغانستان از ولایت هرات سازمان‌دهی و رهبری می‌شود.
پس از آن که خبر مرگ ملا محمدعمر، رهبر پیشین این گروه به رسانه‌ها درز کرد، طالبان منشعب شدند و در نخستین پس‌لرزه‌های مرگ ملا عمر، ملا رسول اعلام حضور کرد و خود را رهبرِ و «امیرالمومنین» خواند. گفته می‌شود که ملا ننگیالی سال‌ها درگیر جنگ و مخالفت پُرتلفات و خونین با ملا صمد، هوادار ملا هیبت‌الله، رهبر کنونی طالبان در ولسوالی شیندند بود.
وزارت دفاع ملی هم در یک اعلامیه‌یی مسوولیت این حمله را پذیرفته و نوشته است که نیروهای امنیتی افغانستان یک «عملیات خاص» را در ولسوالی‌ شیندند ولایت هرات انجام دادند که در آن، این نیروها به «هدفی که می‌خواستند دست یافتند.»
در اعلامیۀ وزارت دفاع ملی از ملا ننگیالی و شمار کشته شده‌گان در این عملیات چیزی گفته نشده است. پیش از این گفته می‌شد که در این عملیات به نیروهای امنیت ملی افغانستان نیز آسیب رسیده، اما وزارت دفاع ملی این ادعا را در این اعلامیه رد کرده و نوشته است که در این عملیات «به هیچ کارمند امنیت ملی آسیب نرسیده است.»
از سویی هم، بربنیاد گزارش‌ها، در این عملیات ده‌ها غیرنظامی نیز کشته و زخمی شده اند. مقام‌ها در شورای ولایت و شفاخانۀ حوزه‌یی ولایت هرات گفته اند که در جریان این عملیات، نزدیک به ۶۰ غیرنظامی کشته و یا زخمی شده‌اند. آنان همچنان گفته اند که ملا ننگیالی در بازار ولسوالی شیندند مورد حمله قرار گرفته است. به این همه، وزارت دفاع ملی در اعلامیه‌اش گفته است که در مورد تلفات غیرنظامیان در این حمله، تحقیق می‌کند.
باشنده‌گان ولسوالی شیندند ولایت هرات در گفت‌وگو با روزنامۀ ماندگار می‌گویند که ملا ننگیالی «آدم ظالمی» بود و به مردم زیادی در این ولایت آسیب رسانده بود. آنان می‌گویند که به دلیل درگیری‌های این فرمانده طالبان، بسیاری از غیرنظامیان کشته شدند و ده‌ها فامیل مجبور به ترک خانه‌های‌شان شدند. آنان می‌افزایند که نیاز بود سال‌ها پیش این آدم بازداشت یا کشته می‌شد، اما در این مدت دولت در امر بازداشت او تعلل کرده است.
همزمان بااین، شماری از آگاهان سیاسی می‌گویند که ملاننگیالی بارها با ملا صمد، قوماندان طالبانِ تحت امارت ملاهبت‌الله در این منطقه جنگیده بود. اکرام اندیشمند، آگاه مسایل سیاسی می‌گوید که ملا رسول و ملاعبدالمنان نیازی، از قوماندانان انشعابی طالبان هستند که با مذاکرات صلح میان طالبان و امریکایی‌ها مخالفت دارند. به باور آقای اندیشمند، قتل ملا ننگیالی می‌تواند یک تحفۀ خلیل‌زاد برای شروع دور جدید مذاکرات با ملا برادر در قطر باشد تا طالبان را برای امضای توافق ترغیب کند.
وحید پیمان، از خبرنگاران هرات در صفحۀ رسمی فیسبوکش نوشته است که ملا ننگیالی، طالبان در هرات را به دو گروه تقسیم کرده بود. آقای پیمان نوشته است که همواره خبرهایی از حمایت ملا ننگیالی توسط «امنیت ملی هرات» و نیروهای «ائتلاف» نشر می‌شد. به گفتۀ این خبرنگاران: بسیاری از این حمایت‌ها هیچ‌گاهی رد نشدند تا این‌که چهار ماه پیش، مردم ولسوالی گذره هرات و شماری از طالبان محلی از موجودیت این فرمانده طالبان ابراز ناخشنودی کردند و پس از بی‌توجهی حکومت، ۴۰ تن از افراد او را کشتند.
وحید پیمان نوشته است که در درگیری‌های بین خودی طالبان «شاید» بیش از ۵۰۰ نفر در این سال‌ها در شیندند و ادرسکن کشته شده باشند. او افزود که ملا ننگیالی به این دلیل کشته شد که تاریخ‌اش برای نیروهای استخباراتی افغانستان و ائتلاف ختم شده بود.
یما فرهاد، از باشنده‌گان هرات در صفحۀ فیسبوکش روایت از دیدار خود با ملا ننگیالی در هرات را نوشته است. او مدتی در آن ولایت اجرای وظیفه کرده است. یما فرهاد نوشته است که شبی در منطقۀ کلاته در ولسوالی شیندند مهمان یکی از بزرگان قومی بود که از قضا، پس از صرف نان شب، ملا ننگیالی وارد خانه می‌شود.
آقای فرهاد می‌نویسد که آن زمان او به جای برادر یکی از دوستان ملا ننگیالی در آن ولسوالی مقرر شده بود و زمانی که ملا ننگیالی او را می‌بیند، آشفته و ناراحت می‌شود. یما فرهاد با بیان این‌که ملا ننگیالی با فارسی‌زبان‌های مشکل داشت، نوشته است: «او ناراحتی‌اش را با این جمله؛ اگر مه به شیندند زنده بمانم، بخدا مگری پارسی‌وان ……. ابراز کرد. این گفته های او به دماغ ملا عمر (فرمانده طالبان در کلاته نظر) خوش نخورد و آن شب ما با مرگ فاصلهه‌یی نداشتیم تا این‌که کمیسار نظامی کلاته ما را نجات داد و این فدای‌کاری او، چند روز بعد به قیمت جانش تمام شد».

اشتراک گذاري با دوستان :

Comments are closed.