هشدار تحلیلگران از ایجاد بند داسو در خیبرپشتونخواه: کاسۀ بند برق درونته، سروبی و نغلو خالی خواهد شد

/

وزارت خارجۀ افغانستان یک‌‎بار دیگر مخالفت خویش را با ایجاد بند برق داسو در ایالت خیبرپختونخواه اعلام کرد.
شکیب مستغنی سخنگوی وزارت خارجه روز گذشته در یک نشست خبری گفت که افغانستان اعتراض و مخالفت خود را در رابطه به احداث بند داسو تا به حال پس نگرفته است.
در پیوند به این اقدام پاکستان، شماری از تحلیلگران سیاسی می‌گویند که افغانستان باید همین اکنون برای جلوگیری از تأسیس بند برق داسو اقدام کند،mnandegar-3 زیرا پس از تهداب‌گذاری این بند نمی‌تواند آب را بالای پاکستان قطع کند.
به گفتۀ آنان، اگر بند برق داسو ایجاد شود کاسۀ بند برق درونته، سروبی و نغلو خالی خواهد شد، زیرا پاکستان در موقعیت پایین و افغانستان در ارتفاع قرار دارد.
آذرخش حافظی آگاه اقتصادی می‌گوید: «افغانستان توانایی جلوگیری از تاسیس بند برق داسو را ندارد؛ اما این توانایی را دارد که جلو کریدتی را که بانک جهانی به پاکستان می‌پردازد بگیرد.»
او افزود، پاکستان براساس آب مشترکی که با افغانستان دارد می‌خواهد این بند را تاسیس کند؛ اما رضایت افغانستان شرط است و بدون رضایت افغانستان تاسیس این بند ممکن نیست.
وی تصریح کرد، هرچند ما باید قبل از پاکستان اقدام می‌کردیم؛ اما حالا هم می‌توانیم ادعا کنیم که این اقدام بدون رضایت ما انجام می‌شود و براساس شکایت ما بانک جهانی به پاکستان قرضه نخواهد داد.
به گفتۀ وی، زمانیکه پاکستان در مسیر آب مشترک بند برق تاسیس می‌کند، به این معنا است که پاکستان سعی در خوردن حق آبی افغانستان دارد.
حافظی افزود، زمانی‌که بند تاسیس شد، ما نمی‌توانیم آب را بالای پاکستان قطع کنیم و در صورت قطع آب، آنان می‌توانند ادعا کنند که ما طور مثال پنج یا چهار میلیون دالر مصرف کردیم و افغانستان حق ما را نمی‌دهد؛ بنابراین ما باید همین اکنون برای جلوگیری از تأسیس این بند اقدام کنیم.
این آگاه اقتصادی تأکید کرد: «اما اگر این بند تأسیس شود کاسه بند برق درونته، سروبی و نغلو خالی خواهد شد، زیرا پاکستان در موقعیت پایین و افغانستان در ارتفاع قرار دارد».
در همین حال، نجیب فهیم استاد دانشگاه کابل می‌گوید: احداث این بند می‌تواند برای افغانستان زیان‌های جبران‌ناپذیری را به بار بیاورد.
او تأکید کرد، مساله آب هم به اقتصاد کشورها ارتباط دارد و هم به تامین حقوق بشری؛ بنابراین اقدام پاکستان مبنی بر ایجاد بند داسو هم اهمیت اقتصادی دارد، هم اهمیت سیاسی و هم می‌تواند در تامین امنیت این کشور موثر باشد، زیرا کمبود انرژی می‌تواند کشورها را با مشکلات امنیتی مواجه سازد.
استاد فهیم اضافه کرد، تأسیس این بند حق تقدم را به پاکستان می‌دهد و کشورهایی که بعد از آن اقدام به تاسیس بند برق می‌کنند، باید این مساله را در نظر بگیرند.
او می‌گوید، اما پاکستان برای تأسیس این بند به بانک جهانی متوسل شده و قرار است که از طریق دریافت قرضه از بانک جهانی و سایر نهادهای بین‌المللی این بند را اعمار کند؛ اما افغانستان اعتراض خود را به بانک جهانی فرستاده و این اقدام می‌تواند جلو اعمار این بند را بگیرد.
این استاد دانشگاه افزود، بانک جهانی هم قبل از پرداخت قرضه مکلف است که هرگاه یک پروژه مورد استفاده دو کشور باشد، باید توافق هردو کشور را داشته باشد؛ بنابراین گرفتن قرضه از بانک جهانی بدون رضایت افغانستان ممکن نیست.
به گفتۀ وی، اما اگر پاکستان بدون در نظر گرفتن اعتراضات افغانستان اقدام به تاسیس این بند کند، حق استفاده متقابل برای افغانستان محفوظ خواهد بود و افغانستان هر زمانیکه بخواهد می‌تواند، پروژهای مشابه را بالای این رودخانه اجرا کند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد، در عین حال افغانستان می‌تواند از بانک جهانی تقاضا کند که در عین زمانیکه پروژه‌یی را برای پاکستان تمویل می‌کند، عین آن در این طرف خط دیورند برای افغانستان تمویل کند.
حکومت افغانستان ایجاد پروژۀ بند برق داسو در مسیر دریای کابل- اندوس را توسط پاکستان خلاف موازین بین‌المللی دانسته است.
شورای وزیران در نشست هفته‌ گذشته‌ خود نگرانی‌اش را مبنی بر ایجاد این پرژۀ هفت میلیارد دالری اظهار کرده، آن را در مخالفت با موازین بین‌المللی دانسته و گفته‌اند که این عمل‌کرد ضرر شدیدی را به افغانستان به بار خواهد آورد.
اعمار بند برق داسو در شمال شرقِ خیبر پشتونخواه پاکستان حدود هفت میلیارد دالر هزینه بر می‌دارد و بر اساس پلان طرح شدۀ پاکستان تا اخیر سال ۲۰۳۷ میلادی کار اعمار این بند تکمیل خواهد شد.
گفته شده است که بند برق داسو ظرفیت تولید بیش از چهار هزار و سه صد و بیست میگاوات برق را خواهد داشت.

ناجیه نوری

 

اشتراک گذاري با دوستان :

Comments are closed.