واکنش‌ها پس از گفته‌های ترامپ: دیپلماسی افغانستان ناکام و دولت منزوی شده است

روح‌الله بهزاد/

اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا در پیوند به افغانستان، واکنش‌های جامعۀ سیاسی و فرهنگی کشور را برانگیخته است. رییس‌جمهور امریکا گفته است که اگر بخواهد جنگ افغانستان با گزینۀ نظامی پیروز شود، کاری می‌تواند بکند که تا ده روز افغانستان را از روی نقشۀ جهان نابود کند.
mandegarترامپ در حضور عمران خان، صدراعظم پاکستان همچنان گفت که برای افغانستان برنامه‌هایی دارد و مناسب می‌داند که با کشورهای منطقه به شمول پاکستان مشترکاً کار کند. به گفتۀ او، پاکستان با ایجاد تفاهم با طالبان می‌تواند جنگ جاری طولانی امریکا در افغانستان را پایان دهد و نیروهای امریکایی از این جنگ را بیرون بکشد.
اکنون شماری از فرهنگیان و آگاهان سیاسی می‌گویند که اظهارات دونالد ترامپ در حضور صدراعظم پاکستان نشان می‌دهد که دیپلوماسی حکومت ناکام بوده و دولت افغانستان به انزوا رفته است. آگاهان سیاسی و فرهنگیان بیان می‌دارند که در چنین شرایطی، حرف زدن در مورد استقلال بیهورده و عبث است. آگاهان همچنان اظهارات آقای ترامپ را غیراخلاقی و دیوانه‌وار نیز توصیف می‌کنند.
حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین کشور در واکنش به اظهارات ترامپ گفته است که این اظهارات «توهین به مردم افغانستان» است. آقای کرزی در صفحۀ رسمی فیسبوکش نوشته است که صحبت‌های آقای ترامپ بازتاب «مکنونات درونی» رهبری امریکا در قبال مردم افغانستان است و نشان می‌دهد که مقام‌های امریکایی به «زنده‌گی و کرامت انسانی» هیچ احترامی قایل نیستند.
آقای کرزی نوشته است که دو سال پیش حکومت امریکا با استعمال بزرگترین بمب غیراتومی‌اش در خاک افغانستان، «عدم حُسن نیت‌اش را در قبال مردم افغانستان، حاکمیت ملی ما و ارزش‌های بشردوستانه» به نمایش گذاشت. در یادداشت رییس‌جمهور پیشین آمده است: «مردم افغانستان از معاملات نهانی ایالات متحده با پاکستان از زمان زیادی بدین‌سو و به‌خصوص پس از شروع پروسۀ صلح نگرانی داشتند. ابراز نظرهای اخیر آقای ترامپ در حضور صدراعظم پاکستان نشان می‌دهد که نگرانی مردم افغانستان در این راستا کاملاً بجا و بر حق بوده است».
همزمان بااین، محمدحنیف اتمر، نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری و مشاور پیشین شورای امنیت ملی گفته است که صحبت‌های ترامپ در تضاد با «مفاخر تاریخی، غرور ملی و عزت مردم» افغانستان است. آقای اتمر افزوده است که اظهارات آقای ترامپ «مغایر ارزش‌ها و منافع ملی و تعهدات دو جانبه» تلقی می‌شود.
محمداکرام اندیشمند، آگاه سیاسی در صفحۀ رسمی فیسبوکش نوشته است که کابل بر خلاف ادعای اشرف غنی که پاکستان را در دورۀ حکومتش منزوی کرد، در انزوا قرار گرفت و در چنین انزوا و ناکامی سیاسی است که ترمپ و عمران خان در حالی بر سر افغانستان مذاکره می‌کنند که دولت افغانستان در این مذاکره حضور ندارد.
آقای اندیشمند می‌افزاید که مذاکرات «شاهانۀ» امریکایی‌ها با «طالبان تروریست» در قطر بدون حضور دولت افغانستان که این دولت با امریکا پیمان استراتژیک دارد نیز حکایت از انزوای کابل و ناکامی سیاسی و دیپلوماسی دولت افغانستان است. به گفتۀ این آگاه سیاسی: «ترمپ می‌خواهد یک مورد را بگوید که طالبان به عنوان گروهی که امریکا و دولت مورد حمایت امریکا با آن‌ها می‌جنگند، در جامعۀ افغانستان میلیون‌ها حامی و طرف‌دار دارند. ترمپ همین مطلب را چند روز قبل به این عبارت گفته بود که افغانستان فابریکۀ تولید تروریزم است و دانشگاه هاروارد تروریسم. یعنی جامعۀ افغانستان تروریزم تولید می‌کند».
آقای اندیشمند اظهار می‌دارد که محمداشرف غنی پیش از آنکه ترمپ را مورد بازخواست قرار دهد، از خود باید بپرسد که چرا در این پنج‌سال حکومت او وضعیت امینتی و اقتصادی افغانستان بدتر از پیش شد و چرا دولت افغانستان غایب مذاکرات بر سر افغانستان در واشنگتن و قطر و مسکو است؟
در عین حال، کاوه جبران نویسنده و شاعر نگاشته است که اگر یک ذره «خرد»، اگر اندکی «شرم» وجود می‌داشت؛ هم غنی، هم پیشکاران و هم همۀ «پُرگویانی» که این روزها به امید به دست آوردن شغل و مزدی در آینده از بام تا شام استقلال استقلال می‌کنند، دهان‌شان را زیپ می‌کشیدند.
آقای جبران می‌نویسد که واقعیت «حقارت‌بار» همین است که ما کشوری فقیر، جنگ‌زده و وابسته‌ایم که یک رییس‌جمهور نامشروع و مریض دارد و همه‌چیز را به خدمت خویش کشیده تا بقای قدرتش را تضمین کند. کاوه جبران می‌نگارد که آقای غنی در برابر قدرت‌هایی چون ترامپ یک آدم «ترسو، چاپلوس و متملق» است.
به باور این نویسنده: «اطرافیانش نیز همین‌طور؛ اما در برابر مردم این وطن، تمام‌قد یک دیکتاتور و یک مستبد است. بر فرض اگر چنین اظهاراتی را یک چهرۀ سیاسی هموطن کرده بود، تا کنون ده‌بار دم و دستگاه دادستانی و وزارت داخله پشت خانۀ طرف خیمه می‌زد، اما برای ترامپ، یک اعلامیۀ خشک و خالی کافی‌ست و رفع مسوولیت می‌کند».
لطیف پدرام، نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری هم به اظهارات رییس‌جمهور امریکا واکنش نشان داده و در صفحۀ رسمی فیسبوکش نوشته است که لحن ترامپ، لحن یک «اشغالگرِ بی‌فرهنگ و قلدر» و لحن سوداگر سودجوییِ است که هیچ‌چیزی از ارزش‌های بشری و انسانی را نمی‌شناسد.
داکتر پدرام به بیان این‌که شاید مزدوران داخلی(افغانستانی) چنین جسارتی را برای او داده باشند، می‌افزاید که «کشورگشایان و اشغالگران» بسیاری به این سرزمین چشم دوختند و به این سرزمین حمله کردند، اما اینجا را در نهایت گورستانی برای خود یافتند؛ نه سرزمین امن.
این سخنان ترامپ واکنش‌های پارلمان افغانستان را نیز به همراه شده و اعضای پارلمان صحبت‌های ترامپ را به با انتقاد گرفته اند.

اشتراک گذاري با دوستان :

Comments are closed.